cool hit counter

Trí Quảng Toàn Tập - Quyển V - Kinh Đại Bảo Tích - Tập 2HT. Thích Trí Quảng


Đức Phật dạy rằng chỉ có hàng tam thừa là Thanh văn, Duyên giác và Bồ tát có khả năng ra khỏi Nhà lửa tam giới; chúng phàm phu thì vẫn ở trong sanh tử. Trên bước đường tu, chúng ta tự kiểm lại xem mình ở vị trí nào. Nếu là phàm phu Tăng thì còn đủ tham sân si, mạn, nghi, ác kiến hay tất cả phiền não trần lao nghiệp chướng, luôn bị hoàn cảnh chi phối, phiền não ràng buộc trong sanh tử.

Khi chúng phàm phu phát tâm tu hành, đi vào con đường phương tiện của Đức Phật là Thanh văn xuất gia học đạo. Tuy được đứng vào hàng ngũ của Thánh chúng, nhưng thực sự họ chỉ mới khoác áo tu bên ngoài, bên trong còn phiền não nghiệp chướng. Tuy nhiên, hàng phàm phu Tăng hay nghiệp chướng Tăngbiết nương theo Hiền Thánh Tăng để tự sửa mình, bỏ dần những ham muốn, phiền não trần lao, lòng trống vắng, thanh thản, mới được coi là Thanh văn. Từ đó phước lành tự sanh ra, họ mới tham dự được hội chúng Hiền thánh và nhận được sự nhiệm mầu của pháp Phật.

Sa môn bước theo dấu chân Phật, phải an trụ ba pháp giải thoát là Không, vô tác, vô nguyện. Phần tác ý rất nguy hiểm; chúng ta ngồi yên nhưng khởi ý niệm không lành phải thọ quả báo. Trên bước đường thâm nhập pháp Phật, chúng ta không cho khởi ý; vì thấy rõ tất cả pháp có rồi không, giống như trò ảo hóa. Nhận thức như vậy, Sa môn không trụ vật chất, không tác ý, không ham muốn, vì thấy rõ cuộc đời này chẳng có gì đáng để ham. Bỏ tâm phàm phu, thâm nhập giáo pháp và trở thành chúng Hiền Thánh mới xứng đáng cho trời người cung kính cúng dường. Và đạt đến đỉnh cao của chúng xuất gia là quả vị La hán được giải thoát hoàn toàn, mọi người đều tôn kính cúng dường.

Đạt đến vị trí này, lòng hoàn toàn trong sạch, trần lao nghiệp chướng dứt bặt, ở cùng tột nguồn tâm mới phát Bồ đề tâm, hành Bồ tát đạo được. Chưa đắc La hán, phần lớn việc làm của chúng ta còn thuộc phàm phu địa. Vì thế, làm một lúc, thì không làm được nữa, hoặc làm một lúc, phiền não phát sanh. Thật vậy, chúng ta làm từ thiện, nhưng không khéo để tâm ác sanh ra. Chúng ta có thể bố thí đến hàng tỷ bạc, nhưng hàng ngày có người nghèo đến xin hoài, ta nổi nóng, là phải tự biết tâm phàm phu của chúng ta còn, chưa thâm nhập giải thoát. Riêng bản thân tôi ngộ được điểm này, không cho nhiều thì cho ít, để tâm nhẹ nhàng, ngăn chặn sự khó chịu nổi lên trong lòng. Vì nếu cứ chất chứa tâm không tốt này lớn dần, thì hình thức tu còn, nhưng Tăng tướng mất, phước đức trí tuệ không có, sẽ thành phiền não.

Có thể nói người xuất gia hơn thế tục ở tâm lượng. Người thế tục còn kẹt phiền não nghiệp chướng, người tu thì phải giải thoát. Mặc dù nghiệp chướng còn, nghĩa là người còn gây khó khăn cho ta; nhưng đừng để phiền não phát sanh. Dứt phiền não bằng cách nhiếp tâm niệm Phật, luyện tập cho thanh thản trước nghịch cảnh. Người nói xấu, mình phiền não, thì đó là nhân cho họ nói tiếp và ta mắng lại thì họ còn nói nhiều hơn nữa. Nhiếp tâm, thanh thản được thì nghiệp nhẹ và phá được phần nghiệp bên trong, chướng bên ngoài tự động mất.

Thanh văn nương tựa Hiền Thánh đểtu học, sống với đại chúng. Duyên giác ẩn cư, quán thật tướng các pháp. Tuy nhiên, cả hai đều hướng đến mục tiêu giải thoát, trở về nguồn tâm, đắc La hán thì nhập làm một. Với tư cách A la hán, mới phát tâm Bồ đề là Bồ tát.

Bồ tát đã chứng được thật trí mới khai phương tiện quyền xảo nhằm mục tiêu độ sanh. Cần làm Sa môn hay vua chúa, thậm chí làm đồng nữ…, thì Bồ tát mang hình thức đó. Bồ tát an trụ pháp Không, giống Thanh văn, nhưng tùy loại ứng hiện thân. Hàng Nhị thừa phải giữ giới tinh mật, thân tâm không thanh tịnh là đọa. Bồ tát thì khác, lấy vấn đề độ sanh là chính để đạt đến Vô thượng Bồ đề. Bỏ rơi chúng sanh là Bồ tát đọa.

Pháp chân thật chỉ có một là giải thoát; nhưng pháp phương tiện được khai triển. Thí dụ bậ