cool hit counter

 

I. LƯỢC VĂN KINH

Lúc bấy giờ, Duy Ma Cật nghĩ rằng ông bệnh, lẽ nào Đức Thế Tôn là đấng đại từ lại không đoái lòng thương xót. Phật biết ý ông, liền bảo Xá Lợi Phất đến thăm bệnh Duy Ma.

Xá Lợi Phất bạch Phật rằng ông không dám thăm bệnh Duy Ma. Vì nhớ lại trước kia đang ngồi Thiền dưới gốc cây trong rừng, thì Duy Ma đến hỏi Xá Lợi Phất: "Thưa ngài Xá Lợi Phất, không cần phải ngồi sững như vậy mới là Thiền. Chẳng bỏ đạo pháp mà hiện việc phàm phu, như vậy là Thiền. Tâm chẳng trụ trong cũng chẳng ở ngoài, như vậy là Thiền, v.v… Nếu ngồi được như vậy, Phật sẽ ấn khả”. Xá Lợi Phất nghe xong, lặng thinh, không đáp được.

Phật bảo Mục Kiền Liên đến thăm bệnh Duy Ma, nhưng ông cũng không dám. Nhớ lại lúc ông vào thành Tỳ Da Ly thuyết pháp, Duy Ma bảo ông rằng "Thuyết pháp cho hàng cư sĩ, chẳng nên thuyết pháp như vậy. Phải y như pháp mà thuyết. Pháp không có chúng sanh, lìa chúng sanh cấu. Pháp thường vắng lặng, dứt hết các tướng, pháp không vướng mắc danh tự ngữ ngôn, pháp không sanh diệt, pháp ngoài mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, v.v… Phải tùy căn cơ hoàn cảnh, mà dùng tri kiến thuyết pháp tương ứng. Phải vì tâm đại bi, vì nhớ nghĩ đền ơn Phật, vì mong muốn ba ngôi Tam bảo thường hằng mà thuyết pháp Đại thừa”. Khi Duy Ma nói pháp xong, tám trăm cư sĩ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác.

Phật liền bảo Ca Diếp đến thăm bệnh Duy Ma. Ca Diếp bạch Phật ông không dám đến thăm Duy Ma. Vì nhớ lại trước kia, khi ông khất thực xóm nghèo, Duy Ma chợt đến nói với ông: "Này Ca Diếp, lúc khất thực, ông nên thể hiện lòng Từ bi bình đẳng. Không phải chỉ quan tâm đến nhà nghèo mà bỏ nhà giàu. Đi khất thực không phải vì ăn, không nên lựa chọn xóm làng để khất thực, không phân biệt ngon dở để ăn. Nên biết các pháp tướng như ảo hóa… Này Ca Diếp, nếu hành giả có thể dùng tướng tà để đi vào chánh pháp, đem một bữa cơm mà bố thí cho tất cả, làm được như vậy rồi mới nên ăn. Người ăn như vậy, chẳng phải có phiền não, chẳng phải lìa phiền não, chẳng phải trụ thế gian, chẳng phải trụ Niết bàn, v.v… Đó là vào Phật đạo một cách chánh trực, chẳng nương theo Thanh văn. Ca Diếp, nếu ăn như vậy không uổng của người ta thí”. Lúc Duy Ma Cật nói, ông tỏ ngộ được điều chưa từng có. Từ ấy đến nay, ông không đem hạnh Thanh văn, Bích chi Phật để dạy người.

Phật bảo Tu Bồ Đề đến thăm bệnh Duy Ma. Tu Bồ Đề cũng không dám đi, vì ông nhớ lại thuở trước vào nhà Duy Ma khất thực. Duy Ma lấy bát của ông đựng đầy cơm rồi nói với Tu Bồ Đề: "Thưa Tu Bồ Đề, đối với cơm bình đẳng, thì các pháp cũng bình đẳng. Đi khất thực như thế, mới nên nhận món ăn. Như Tu Bồ Đề không trừ dâm, nộ, si, cũng không chung cùng với nó. Không dứt si ái sanh ra giải thoát, không phải phàm phu, cũng không phải rời phàm phu, v.v… Tuy làm được tất cả pháp, mà rời tướng các pháp, như thế mới nên lấy món ăn. Tu Bồ Đề, nếu ngài vào nơi tà kiến không đến bờ giác, ở nơi tám nạn không được khỏi nạn… Những kẻ thí cho ngài chẳng gọi phước điền, những kẻ cúng dường cho ngài đọa vào ba đường ác, ngài cùng với ma nắm tay nhau làm bạn lữ, v.v… Đối với chúng sanh mà có lòng oán hận, khinh báng Phật, chê bai pháp, không vào chúng Tăng, hoàn toàn không được diệt độ. Nếu ngài được như thế mới nên lấy món ăn”.

Ông nghe lời ấy, mờ mịt không biết là nói gì, cũng không biết lấy lời chi đáp lại. Ông để bát lại, muốn ra khỏi nhà Duy Ma. Duy Ma Cật liền nói: "Thưa Tu Bồ Đề, ngài cứ mang bát đi, đừng sợ. Ý ngài nghĩ sao. Như Phật biến ra một người huyễn hóa và nếu người huyễn hóa đó đem việc này hỏi ngài, lúc ấy ngài có sợ chăng”. Tu Bồ Đề đáp: "Không sợ”. Duy Ma Cật lại nói: "Tất cả pháp như tướng huyễn hóa, ngài không nên có tâm sợ sệt. Tất cả lời nói năng không lìa tướng huyễn hóa, cho đến người trí chấp văn tự, nên không sợ. Tánh của văn tự là xa lìa, thực không có văn tự, đó là giải thoát”. Khi Duy Ma nói pháp ấy, hai trăm Thiên tử được pháp nhãn thanh tịnh.

Phật bảo Phú Lâu Na đến thăm bệnh Duy Ma. Phú Lâu Na bạch Phật không dám thăm bệnh Duy Ma, vì nhớ lại trước kia, ở trong rừng nói pháp cho Tỳ kheo mới học. Duy Ma Cật đến bảo ông: "Thưa Phú Lâu Na, ngài nên nhập định để quan sát tâm địa của những người này rồi sau mới nên nói pháp. Ngài chớ nên đem món ăn dơ để trong bát báu, phải biết rõ tâm niệm của các Tỳ kheo này, chớ cho ngọc lưu ly đồng với thủy tinh. Ngài không biết được căn tánh của chúng sanh, chớ nên dùng pháp Tiểu thừa mà dạy họ. Những người kia tự không có tỳ vết, họ muốn đi đường lớn, chớ chỉ lối nhỏ. Ngài chớ nên đem biển lớn để vào dấu chân trâu, chớ cho ánh sáng mặt trời đồng với lửa đom đóm, v.v… Ngài Phú Lâu Na, những Tỳ kheo này đã phát tâm Đại thừa từ lâu, giữa chừng bị quên. Nay tại sao lại lấy pháp Tiểu thừa dạy họ”.

Lúc ấy, Duy Ma Cật nhập tam muội, làm cho những Tỳ kheo đó biết được kiếp trước của họ đã từng ở nơi năm trăm Đức Phật vun trồng cội lành, hồi hướng đạo Vô thượng Chánh đẳng giác. Liền đó, các vị ấy bừng sáng, phát tâm Đại thừa trở lại và đảnh lễ Duy Ma.

Phật bảo Ma ha Ca Chiên Diên đến thăm bệnh Duy Ma. Ca Chiên Diên cũng từ chối, vì nhớ lại lúc trước, Phật nói lược qua yếu chỉ các pháp cho Tỳ kheo nghe. Sau đó, Ca Chiên Diên nói lại nghĩa ấy là những nghĩa vô thường, khổ, không, vô ngã và tịch diệt.

Lúc đó, Duy Ma Cật đến nói với ông: "Thưa ngài Ca Chiên Diên, ngài chớ đem tâm hạnh sanh diệt mà nói pháp tịch diệt. Các pháp rốt ráo không sanh, không diệt là nghĩa vô thường. Năm ấm rỗng không, không chỗ khởi, nghĩa là khổ. Các pháp rốt ráo, không có nghĩa, là Không. Ngã và vô ngã không hai, là nghĩa vô ngã. Pháp trước không sanh, nay cũng không diệt, là nghĩa tịch diệt”. Khi Duy Ma nói xong, các Tỳ kheo được giải thoát.

Phật bảo A Na Luật đến thăm Duy Ma. Ông cũng từ chối. Vì nhớ lại lúc trước ông đi kinh hành, có vị Phạm vương tên Nghiêm Tịnh cùng với một muôn Phạm vương khác phóng ánh sáng trong sạch đến chỗ ông và cúi đầu làm lễ hỏi rằng: "Thưa ngài, thiên nhãn của ngài thấy xa được bao nhiêu”. Ông đáp: "Tôi thấy cõi tam thiên đại thiên thế giới của Phật Thích Ca Mâu Ni như thấy trái cam trong bàn tay”.

Lúc đó, Duy Ma đến nói với ông: "Thưa A Na Luật, thiên nhãn của ngài thấy là do tạo tác hay không tạo tác. Nếu nó là tướng tạo tác, thì không khác gì ngũ thông của ngoại đạo. Nếu nó là tướng không tạo tác, tức là vô vi, thì lẽ ra không thấy”. Lúc ấy, ông im lặng, các Phạm Thiên nghe Duy Ma nói được điều chưa từng có liền làm lễ, hỏi ngài rằng trong đời ai là người có chơn thiên nhãn. Duy Ma đáp có Phật Thế Tôn được chơn thiên nhãn thấy suốt cõi Phật không có hai tướng. Khi ấy Nghiêm Tịnh Phạm vương và năm trăm Phạm vương phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, đảnh lễ Duy Ma rồi biến mất.

Kế đến, Phật bảo Ưu Ba Ly đi thăm bệnh Duy Ma. Ông cũng từ chối, vì nhớ lại ngày trước có hai Tỳ kheo phạm luật, không dám hỏi Phật, đến hỏi Ưu Ba Ly. Ông liền y theo pháp giải nói cho hai vị ấy. Bấy giờ, Duy Ma đến nói với ông: "Thưa ngài, ngài chớ nên kết thêm tội cho hai vị Tỳ kheo này, chớ nên làm rối loạn lòng họ, vì tội tánh kia không ở trong, không ở ngoài, không ở giữa. Như lời Phật nói rằng tâm nhơ nên chúng sanh nhơ, tam sạch nên chúng sanh sạch. Tâm cũng không ở trong, ở ngoài, ở giữa. Tâm như thế nào, tội cấu cũng như thế ấy. Các pháp cũng thế, không ra ngoài chơn như. Như ngài Ưu Ba Ly khi tâm tướng được giải thoát thì có tội cấu chăng. Ưu Ba Ly đáp Không”. Duy Ma Cật nói tất cả chúng sanh tâm tướng không nhơ cũng như thế, thưa ngài Ưu Ba Ly. Vọng tưởng là nhơ, không chấp ngã là sạch, v.v… Tất cả pháp không diệt không dừng, như huyễn, như chớp, như chiêm bao, như nắng dợn, như trăng dưới nước, v.v… Người nào biết nghĩa này là giữ luật. Khi ấy hai vị Tỳ kheo dứt hết nghi hối, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác và phát nguyện rằng: "Nguyện làm cho tất cả chúng sanh đều được biện tài như ngài Duy Ma”.

Kế tiếp Phật bảo La Hầu La đi thăm Duy Ma. La Hầu La bạch Phật không dám đến thăm bệnh Duy Ma. Vì nhớ lúc trước con của các trưởng giả ở thành Tỳ Da Ly đến chỗ ông cúi đầu làm lễ hỏi rằng: "Thưa ngài La Hầu La, ngài là con của Phật, vì đạo bỏ ngôi Chuyển luân Thánh vương mà xuất gia. Việc xuất gi